ფეხბურთის პოზიციები: ვინ რას აკეთებს მოედანზე

ფეხბურთის ტრანსლაციაზე კომენტატორი ამბობს: „კარგი მოძრაობა ექვსიანისგან". მშობელი ან ბავშვი, რომელიც ახლა იწყებს, ვერ ხვდება, ვისზეა საუბარი — მოედანზე ექვსიანი პერანგი შეიძლება საერთოდ არ იყოს.

საქმე ისაა, რომ ნომრები ფეხბურთში პერანგს კი არა, როლს აღნიშნავს. ქვემოთ თითოეული პოზიციაა ახსნილი: რას აკეთებს, რა უნარი სჭირდება და როგორ იცნობთ მას თამაშის ყურებისას.

როგორ იკითხება მოედანი

მოედანი პირობითად სამ ხაზად იყოფა: დაცვა, ნახევარდაცვა და შეტევა. მეკარე ცალკე დგას.

ნომრები ისტორიულად მოვიდა — ერთი დროს პერანგის ნომერი მართლაც პოზიციას შეესაბამებოდა. დღეს პერანგი თავისუფლად ირჩევა, მაგრამ ნომრები როლების სახელებად დარჩა.

მეკარე

ერთადერთი, ვისაც ხელით შეხება შეუძლია — და მხოლოდ საკუთარ საჯარიმო მოედანში.

ბავშვთა ფეხბურთში ხშირად ჰგონიათ, რომ მეკარეს მხოლოდ რეაქცია სჭირდება. სინამდვილეში ორი სხვა რამაც: სწორი პოზიციონირება, რომ დარტყმის კუთხე შეამციროს, და ფეხით თამაში, რადგან შეტევა ხშირად სწორედ მისგან იწყება.

მცველები

ცენტრალური მცველი. დგას საკუთარი კარის წინ, უშლის ხელს თავდამსხმელს და იწყებს ბურთის გატანას. სჭირდება: სიმშვიდე ბურთთან, სწორი პოზიციონირება და მზადყოფნა, რომ ხმამაღლა ილაპარაკოს.

ფლანგის მცველი. თამაშობს გვერდით. მისი სირთულე ისაა, რომ ორივე მიმართულებით უნდა იმუშაოს — უკან დაიცვას და წინ დაეხმაროს შეტევას. სჭირდება გამძლეობა და გადაწყვეტილება, როდის წავიდეს წინ.

ნახევარდაცვა

„6" — ოპორნიკი. თამაშობს დაცვის წინ და ყველაზე ნაკლებად შესამჩნევი მოთამაშეა მოედანზე. მისი საქმეა მოწინააღმდეგის შეტევის შეჩერება, სანამ ის საშიში გახდება — ხშირად პრესინგის გავლით — და ბურთის მარტივი გადანაწილება.

თუ თამაშის ყურებისას გინდა ის იპოვო: მოძებნე მოთამაშე, რომელიც ყოველთვის იმ ადგილას აღმოჩნდება, სადაც ბურთი მიდის — ისე, რომ არასდროს ჩანს მორბენალი.

„8" — ცენტრალური ნახევარმცველი. ყველაზე მოძრავი როლი. მუშაობს დაცვაშიც და შეტევაშიც, ბევრს დარბის და ბევრჯერ ეხება ბურთს.

„10" — ატაკის ნახევარმცველი. თამაშობს მოწინააღმდეგის დაცვასა და ნახევარდაცვას შორის — იმ სივრცეში, სადაც არავის უნდა შენი შეჩერება, რადგან ყველა თავის ზონას იცავს. სჭირდება თამაშის კითხვა და ბოლო პასის დრო.

შეტევა

ფრთა. თამაშობს გვერდით, მოწინააღმდეგის მცველის წინააღმდეგ ერთი ერთზე. სჭირდება სისწრაფე და დრიბლინგი — და გადაწყვეტილება, როდის გაიაროს და როდის გადასცეს.

„9" — თავდამსხმელი. ყველაზე წინ. მისი საქმე მხოლოდ გოლის გატანა არ არის: მოძრაობით ის მოწინააღმდეგის მცველებს ადგილიდან ძრავს და სხვას უხსნის სივრცეს.

ოფსაიდი — ერთი წინადადებით

თავდამსხმელის მოძრაობა ოფსაიდის წესს ეყრდნობა. მოკლედ: ბურთის გადაცემის მომენტში მოთამაშე მოწინააღმდეგის კარს უფრო ახლოს არ უნდა იყოს, ვიდრე ბურთი და ბოლოსწინა მოწინააღმდეგე. სრული ახსნა სამი ტიპური შეცდომით ცალკე გვაქვს.

რატომ არ უნდა მიება ბავშვი ერთ პოზიციაზე

ბავშვთა ფეხბურთში პოზიცია ხშირად ფიზიკურ მონაცემებზე ნაწილდება: ყველაზე მაღალი — ცენტრში დაცვაში, ყველაზე სწრაფი — ფრთაზე, ყველაზე დიდი — კარში.

პრობლემა ისაა, რომ ეს მონაცემები ზრდასთან ერთად იცვლება. ბავშვი, რომელიც ათ წელს ყველაზე მაღალია, თოთხმეტში შეიძლება საშუალო იყოს — და თუ ოთხი წელი მხოლოდ ერთ როლს ვარჯიშობდა, სხვა არაფერი ეცოდინება.

თითოეული პოზიცია სხვადასხვა უნარს ავითარებს: ცენტრში დაცვა — თამაშის კითხვას, ნახევარდაცვა — გადაწყვეტილების სისწრაფეს, ფრთა — ერთი ერთზე თამაშს. რაც მეტს გამოსცდი ადრე, მით მეტი გაქვს მოგვიანებით.

რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის

მოთამაშისთვის. თუ მწვრთნელი გთხოვს, უჩვეულო პოზიციაზე ითამაშო — ეს დაქვეითება არ არის. სავარაუდოდ სწორედ ის უნარი გინდა შეიძინო, რომელიც შენს ჩვეულ როლში არ ვარჯიშდება.

მშობლისთვის. როცა ბავშვი ამბობს „მე მხოლოდ თავდამსხმელი ვარ" — ეს ჩვეულებრივ იმას ნიშნავს, რომ სხვა როლი არ უცდია. ღირს მწვრთნელს ჰკითხოთ, გამოცდის თუ არა მას სხვა პოზიციაზე.

მწვრთნელისთვის. სეზონში რამდენჯერმე პოზიციების შეცვლა გუნდის შედეგს დროებით აზარალებს, ხოლო მოთამაშის განვითარებას — გრძელვადიანად ეხმარება. ეს არჩევანი ცნობიერად კეთდება.