ოფსაიდი: წესი, რომელიც ბავშვსაც ესმის

ოფსაიდი ფეხბურთის ერთადერთი წესია, რომელსაც ბევრი მოზრდილიც ვერ ხსნის ბოლომდე. სინამდვილეში ის მარტივია — უბრალოდ ორი რამ ერთმანეთში ერევა: ოფსაიდის მდებარეობა და ოფსაიდის დარღვევა. ეს ერთი და იგივე არ არის.
ოფსაიდი ერთ წინადადებაში
ბურთის გადაცემის მომენტში მოთამაშე მოწინააღმდეგის ნახევარში, მოწინააღმდეგის კარს უფრო ახლოს არ უნდა იყოს, ვიდრე ბურთი და ბოლოსწინა მოწინააღმდეგე.
ორი დაზუსტება, რომელიც წესში ცალკეა გაწერილი: ითვლება თავის, ტანისა და ფეხების ნებისმიერი ნაწილი, ხოლო ხელები არ ითვლება — არც მოთამაშეების და არც მეკარის. და თუ მოთამაშე ბოლოსწინა მოწინააღმდეგის ან ბოლო ორის ერთ ხაზზეა, ეს ოფსაიდის მდებარეობა არ არის.
ბოლოსწინა მოწინააღმდეგე ჩვეულებრივ ბოლო მცველია, რადგან ბოლო თითქმის ყოველთვის მეკარეა. სწორედ ამიტომ ამბობენ ხოლმე „ბოლო მცველზე წინ იყო".
რა არის მდებარეობა და რა — დარღვევა
ოფსაიდის მდებარეობაში ყოფნა თავისთავად დარღვევა არ არის. მოთამაშე შეიძლება იქ იდგეს და მსაჯი არაფერს ამბობდეს.
დარღვევა მაშინ ხდება, როცა ის თამაშში ერთვება — ბურთს ეხება, მოწინააღმდეგეს ხელს უშლის ან ამ მდებარეობიდან უპირატესობას იღებს.
ეს განსხვავება მთავარია. სწორედ ამიტომ ხედავთ ხოლმე მოთამაშეს, რომელიც აშკარად წინ არის, მაგრამ დროშა არ იწევა — რადგან ბურთი მას არ შეხებია და თამაშში არ ჩარეულა.
სამი სიტუაცია, სადაც ყველაზე ხშირად ცდებიან
1. მომენტი, როცა ბურთი გადაეცემა — და არა როცა მიიღება.
ეს ყველაზე ხშირი შეცდომაა. მნიშვნელობა აქვს იმას, სად იდგა მოთამაშე მაშინ, როცა პარტნიორმა ბურთს დაარტყა. თუ ის იმ წამში სწორ მდებარეობაში იყო, ხოლო შემდეგ გაუსწრო მცველებს — ეს ოფსაიდი არ არის.
2. პასი უკან ან გვერდზე.
თუ ბურთი შენგან უკან მდგომმა პარტნიორმა გადმოგცა და შენ ბურთზე წინ არ ხარ — ოფსაიდი არ არის, რამდენადაც წინ არ უნდა იყო მცველებთან შედარებით. მთავარია ბურთთან შედარებით.
3. კუთხური, აუტი და საკარე დარტყმა.
ამ სამ სიტუაციაში ოფსაიდი არ ფიქსირდება საერთოდ. კუთხურიდან შეგიძლია მეკარის ზურგშიც კი იდგე.
რატომ არ არსებობს ოფსაიდი პატარებთან
ბავშვთა მცირე ფორმატებში ოფსაიდი, როგორც წესი, არ მოქმედებს. მაგალითად, U.S. Soccer-ის სტანდარტით 5-8 წლის ბავშვების 4x4 ფორმატში ოფსაიდი არ ფიქსირდება.
მიზეზი პრაქტიკულია: მოედანი პატარაა, მოთამაშე ცოტაა და ოფსაიდის წესი ამ ასაკში მხოლოდ თამაშს გააჩერებდა. ბავშვს ჯერ ბურთთან ურთიერთობა უნდა ესწავლოს, არა ხაზთან — ამ ასაკის ვარჯიში სულ სხვანაირად გამოიყურება.
როგორ ავუხსნათ ბავშვს
ყველაზე მარტივი ხერხი: „როცა შენი მეგობარი ბურთს არტყამს, შენ მის წინ და ბოლო მცველის წინ ერთდროულად არ უნდა იყო."
თუ სახლში ბარათებით ან ფიგურებით აჩვენებთ, უფრო სწრაფად გაიგებს, ვიდრე ტექსტით. სამი ფიგურა საკმარისია: ბურთის მფლობელი, თავდამსხმელი და ბოლო მცველი.
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის
მოთამაშისთვის. ოფსაიდის ცოდნა თავდამსხმელისთვის ტექნიკური უნარია — მოძრაობის დროის განცდა. ვინც წესს კარგად გრძნობს, ის მცველების ზურგში ერთი წამით უფრო გვიან გადის და გოლს იტანს. იმავე დროის განცდაზეა დამოკიდებული პრესინგიც — უბრალოდ მეორე მხრიდან.
მშობლისთვის. როცა მატჩზე დროშა იწევა და გუნდი აპროტესტებს — ხშირად საქმე იმ პირველ შეცდომაშია: ყველა უყურებს, სად იყო მოთამაშე ბურთის მიღებისას, არა გადაცემისას.
მწვრთნელისთვის. სანამ ბავშვები დიდ ფორმატზე გადავლენ, ერთი ვარჯიში ოფსაიდის ახსნაზე პირველი სეზონის ბევრ გაუგებრობას აჩერებს.