პორტუგალიური გამოცდილებიდან ინგლისურ რეფორმებამდე: მწვრთნელის როლი
ახალგაზრდულ ფეხბურთში მწვრთნელის როლი მხოლოდ ტაქტიკის სწავლებით არ შემოიფარგლება. საერთაშორისო გამოცდილება და კვლევები აჩვენებს, რომ სპეციალისტებს ხშირად უწევთ მრავალმხრივი ფუნქციების შეთავსება. ვაშკუ ბოტელიუ და კოშტას მაგალითი, ინგლისის საფეხბურთო ასოციაციის ახალი ინიციატივები და სენეგალში ჩატარებული კვლევა ამ პროცესის სხვადასხვა მხარეს გვიჩვენებს.
30 ბავშვი და 5 ბურთი: პორტუგალიური გამოცდილება
ვაშკუ ბოტელიუ და კოშტამ სამწვრთნელო კარიერა 17 წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც Cascais-ის 7-წლამდელთა გუნდში ასისტენტად მუშაობდა. პორტუგალიის რეგიონულ ლიგებში მოღვაწეობისას მას სერიოზულ მატერიალურ შეზღუდვებთან გამკლავება უწევდა — ხშირად 30 ბავშვისთვის ვარჯიშის ჩასატარებლად სულ რაღაც 5 ბურთი ჰქონდა და ფეხბურთელები მოედანზე საკუთარი ტრანსპორტით გადაჰყავდა.
მიუხედავად ასეთი რთული პირობებისა, სწორმა მეთოდოლოგიამ შედეგი გამოიღო. 2020/2021 და 2021/2022 წლების სეზონებში მისმა გაწვრთნილმა Estoril-ის 23-წლამდელთა გუნდმა ეროვნული ჩემპიონატიც მოიგო და ეროვნული თასიც ჩაიბარა.
ტრავმების მართვა და მწვრთნელის მრავალმხრივი როლი
სენეგალის ელიტურ სპორტში ჩართულ 16 დაინტერესებულ პირთან ჩატარებულმა სიღრმისეულმა კვლევამ აჩვენა, რომ შეზღუდული რესურსების გარემოში მწვრთნელები ხშირად ითავსებენ პირველადი დახმარების გაწევას, ტრავმის მართვასა და ემოციურ მხარდაჭერას. ფინანსური და სამედიცინო რესურსების ნაკლებობის გამო სპორტსმენები ხშირად ნაადრევად უბრუნდებიან სპორტს, რაც ტრავმის განმეორების რისკს ზრდის. გაითვალისწინეთ, რომ ნებისმიერი სამედიცინო და ჯანმრთელობის საკითხი, მათ შორის მოედანზე დაბრუნების ვადები, აუცილებლად ექიმთან და შესაბამის სპეციალისტთან უნდა შეთანხმდეს.
3v3 ფორმატი და ინგლისის საფეხბურთო ასოციაციის სიახლეები
ინგლისის საფეხბურთო ასოციაცია ახალგაზრდულ ფეხბურთში სერიოზულ ცვლილებებს გეგმავს და 7-წლამდელთათვის 3v3 სათამაშო ფორმატის შემოღებას აპირებს. მოედნიდან მოთამაშეთა რაოდენობის შემცირება ბავშვებს ბურთთან მეტი შეხების, მეტი ინტერაქციისა და სათამაშო მოქმედების საშუალებას აძლევს. დენ კლემენტსის აღნიშვნით, ყველა ბავშვს არ აქვს მიზნად ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში თამაში და ბევრს უბრალოდ მეგობრებთან ერთად ფეხბურთის თამაში აინტერესებს.
ამასთანავე, ინგლისის საფეხბურთო ასოციაციამ განაცხადი გააკეთა UEFA B Youth პროგრამის განსახორციელებლად, რათა დაეხმაროს მწვრთნელებს, რომლებიც ნიჭიერ ახალგაზრდა მოთამაშეებთან მუშაობენ. მწვრთნელთა განვითარების მხარდასაჭერად ორგანიზაციამ ასევე გაზარდა ქალი მწვრთნელ-დეველოპერების რაოდენობა.
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?
- ახალგაზრდა ფეხბურთელს: 3v3 ან მცირე ფორმატის თამაშებში მაქსიმალურად გამოიყენე ბურთთან ხშირი შეხების შესაძლებლობა, ხოლო ტრავმის მიღებისას ნუ იჩქარებ მოედანზე დაბრუნებას სრულ აღდგენამდე.
- მშობელს: გააცნობიერეთ, რომ მცირე ასაკში მთავარი თამაშით სიამოვნების მიღება და უნარების განვითარებაა, ხოლო ტრავმის დროს ბავშვის ჯანმრთელობა ექიმის რეკომენდაციებს უნდა მიანდოთ.
- მწვრთნელს და აკადემიას: ინფრასტრუქტურული ან ინვენტარის შეზღუდვის მიუხედავად, მცირეჯგუფური სავარჯიშო ფორმატების (მაგალითად 3v3) დანერგვით შესაძლებელია ბავშვების ბურთთან შეხების გაზრდა, UEFA B Youth-ის მსგავსი სტანდარტების გათვალისწინება და ტრავმების დროს სიფრთხილის გამოჩენა.